Naar aanleiding van het steeds groeiende protest, de acties van woensdag en de dagvaarding van de Minister voor Asiel en Migratie, werd er een actualiteitendebat gehouden in de senaat rond het uitblijven van de omzendbrief.
Ecolo, Sp.a, MR, CD&V, NVA, SLP en Groen! vroegen, eisten, smeekten in hun tussenkomsten allemaal om meer duidelijkheid voor mensen zonder papieren en om daadkracht van de regering in het algemeen, en de premier en minister Turtelboom in het bijzonder. Open VLD, bij monde van P. Vankrunkelsven kreeg de ondankbare taak de ministers te verdedigen, maar leek in zijn betoog toch ook op de lijn van de andere sprekers te zitten. De eensgezindheid bij de sprekers was trouwens groot, of het nu om oppositie of meerderheid ging. Iedereen vroeg om een snelle oplossing, niemand vroeg om een algemene regularisatie, maar wel om duidelijkheid en eenvormigheid in de gehanteerde criteria om mensen op individuele basis te regulariseren.
Hieronder vindt u de tussenkomst van Freya Piryns, de reactie van minister Turtelboom - een algemene reactie op alle tussenkomsten, en de repliek van Freya.
 

Tussenkomst Freya Piryns

Misschien ergert het de minister dat we hier telkens opnieuw dezelfde vraag moeten stellen. Wij hebben echter weinig andere mogelijkheden. Er vindt hier precies een jaar en een dag nadat het regeerakkoord tot stand is gekomen een minidebat plaats over de omzendbrief in verband met regularisatie. Dat heeft vooral te maken met beloftes van de regering, maar ook van de minister zelf. Zij heeft deadline na deadline overschreden, heeft keer op keer gezegd dat de omzendbrief er snel ging komen, zij heeft hoop gewekt bij mensen die inmiddels echter in complete wanhoop leven.

Gisteren moest de minister voor de rechtbank verschijnen omdat ze gedagvaard werd door een aantal mensen zonder papieren wegens het uitblijven van de omzendbrief met de criteria voor regularisatie. De dagvaarding wordt volmondig gesteund door de twee Belgische Advocatenbalies. Tel daar het protest van de Belgische universiteiten bij en de reactie van de vertegenwoordigers van alle levensbeschouwingen, en er zijn ondertussen niet veel belangrijke stemmen meer in dit land die niét tegen haar beleid protesteren. Maar misschien stoort de minister zich daar niet aan.

Gisteren nog zijn aan de Beursgebouw in Brussel meer dan duizend manifestanten samen gekomen om een ‘ontstopping’ te eisen van het regularisatiedossier, maar ook dat lijkt de minister niet echt te deren. Ook in andere steden waren er acties om het eenjarig bestaan te vieren van het regeerakkoord dat evenwel niet is uitgevoerd.

Is de minister van plan ons de gelegenheid te geven binnen een jaar nog eens een dergelijke "viering" te organiseren? Of is er ondertussen al enige vooruitgang in de onderhandelingen en is er misschien toch een kans om voor de komende verkiezingen tot een oplossing te komen?

Dat dit dossier alsmaar vooruitgeschoven wordt, louter wegens electorale redenen en politieke spelletjes, is werkelijk cynisch.

De minister heeft er al vaker op gewezen dat zij vier jaar de tijd heeft om het regeerakkoord uit te voeren. Zij heeft ook zelf gezegd dat het snel moest gaan en dus kan ze niet blijven uitstellen.

De patstelling in de regering blijft groot.

Kan de minister niet gewoon zeggen of ze die omzendbrief wil of niet wil ? Het is mogelijk dat ze niet door het leven wil gaan als minister van regularisatie. Haar partij heeft echter wel de post Asiel en Migratie opgeëist, en de minister heeft die persoonlijk aanvaard en heeft het regeerakkoord ondertekend. Het gaat hier om menselijkheid en rechtszekerheid voor mensen zonder papieren. Is de minister werkelijk bereid daar eindelijk werk van te maken of niet?
 

Antwoord van Minister Annemie Turtelboom

Ik heb akte genomen van de dagvaarding van twaalf advocaten tegen de Belgische Staat. In het licht van de scheiding der machten kan ik alleen zeggen dat die zaak voor het gerecht zal worden beslecht. Ik zal mij daartoe beperken.

Ook dit jaar regulariseren we. De voorbije vier jaar hebben we jaarlijks gemiddeld 10.000 mensen geregulariseerd. Ik heb onlangs in de Kamer nog verklaard dat er vorig jaar iets minder mensen werden geregulariseerd en dat dit jaar, zelfs bij een ongewijzigd beleid, het aantal lichtjes zal stijgen.

De criteria zijn duidelijk: lange duur en humanitaire overwegingen, zoals onder meer voor ouders van Belgische kinderen die nog altijd bij de familie betrokken zijn. Aan de hand van deze criteria wordt er nog steeds overgegaan tot regularisatie en voeren we een bepaald beleid voor dat aspect van migratie.

Met betrekking tot de onderhandelingen over het akkoord over asiel en migratie kan ik geen enkele belofte doen wat de datum betreft. De premier en ikzelf werken alsmaar door in een poging de standpunten hieromtrent te verzoenen, in het besef dat het gaat om fundamentele keuzen die de volgende tien jaar van groot belang zijn voor onze samenleving. Zelf ben ik van oordeel dat die keuzen niet lichtzinnig mogen worden gemaakt, wil men over tien jaar niet nog altijd de prijs van een verkeerde keuze betalen.
In het begin van dit jaar heeft de premier bilaterale contacten gehad met elk van de vier bevoegde ministers en met de vijf vicepremiers. Sinds vorige week is dit werk voortgezet in een kleine groep van twee of drie ministers, telkens in aanwezigheid van de premier. Deze gespreken zullen aan het einde van deze week hervat worden.

We zijn ons bewust van het belang van deze sociale kwestie en willen zo snel mogelijk een akkoord, maar we worden geconfronteerd met sterk uiteenlopende visies. Het is beter tot een goed akkoord te komen, dan tot een overhaast akkoord. (eigen vertaling, de officiële Nederlandse vertaling is voorlopig nog niet beschikbaar)
 
Ik zal evenwel niet dieper ingaan op de kern van de discussie, gelet op het delicate karakter van de onderhandelingen. Ik blijf ervan overtuigd dat uitspraken in het openbaar dit dossier niet vooruithelpen. Toch wijs ik erop dat we nog geen evenwichten in het akkoord hebben gevonden. Hierbij gaat het om het evenwicht tussen het microniveau van de sans-papiers, waarvoor de verblijfspapieren van groot belang zijn, en het macroniveau en de betaalbaarheid van onze samenleving. We moeten een goede oplossing uitwerken voor de betrokkenen, maar we mogen geen aanzuigeffect in het leven roepen. Bovendien moeten we in het achterhoofd houden dat de integratiekansen van de migrant in onze samenleving en het draagvlak voor migratie binnen onze samenleving niet noodzakelijkerwijze vergroten met wat ik "grote oplossingen" noem.

Het is nu algemeen aanvaard dat het gaat om regularisatie geval per geval, maar het kan om zodanig veel gevallen gaan dat het lijkt op een massieve regularisatie..

Met betrekking tot de vragen over het interview in verband met economische migratie herhaal ik dat mijn ambities hieromtrent dezelfde blijven, omdat we nu eenmaal economische migratie nodig hebben. Nu is dat zo voor knelpuntberoepen, maar in de toekomst zal dat nodig zijn in het kader van de demografische ommekeer en de vergrijzing. In dat interview heb ik alleen maar willen benadrukken dat we ook voor een economische crisis staan, waarbij heel wat mensen in onze samenleving vrezen hun job te verliezen. Daarom heb ik gezegd dat economische migratie nu misschien iets minder urgent is, maar dat neemt niet weg dat het fundamentele discours over economische migratie ongewijzigd blijft.

Repliek van Freya Piryns

Ik ben blij dat de minister eindelijk toegeeft dat niemand van ons een collectieve regularisatie vraagt. Wel vragen we – en blijkbaar vragen we dat allemaal – duidelijkheid en rechtszekerheid voor mensen zonder papieren. Als men uiteindelijk tot een akkoord zal komen, dan is de kans groot dat ik dat akkoord zal bekritiseren. Dat wordt dan een politieke discussie die we moeten voeren. We moeten het immers niet altijd zomaar over alles eens zijn. Maar er is wel een regeerakkoord en dat is duidelijk. Dat het regeerakkoord niet wordt uitgevoerd – en daar gaat het eigenlijk over, mijnheer Vankrunkelsven – getuigt duidelijk van politieke onwil. Is de hele regering verantwoordelijk? Uiteraard! Ik merk echter dat alle partijen op één lijn zitten. Mijn vraag aan de minister is of ze nog achter dat regeerakkoord staat en of ze het zal uitvoeren. Indien niet, dat ze dan de eer aan zichzelf houdt en iemand anders de kans laat zijn of haar verantwoordelijkheid wel op te nemen. De houdbaarheidsdatum van mevrouw Turtelboom als minister in dit dossier is stilaan overschreden.

Als de minister niet de eer aan zichzelf houdt – en ik denk dat ze dat inderdaad niet van plan is – dan moeten wij als parlement de moed hebben het dossier naar ons toe te trekken. Van de regering moeten we het blijkbaar niet meer verwachten. Ecolo en Groen! hebben wetsvoorstellen ingediend met duidelijke criteria. We staan open voor discussie over dat wetsvoorstel, maar dan moet de meerderheid wel de moed hebben om het in de commissie op de agenda te zetten.
 

Repliek van Minister Turtelboom

 Ik heb zaken gehoord die niet correct zijn. Ten eerste, de huidige regularisatiecriteria zijn wel duidelijk. Ik daag iedereen uit om aan te tonen op welk punt ze niet duidelijk zijn. Ten tweede, als ik geen akkoord zou willen, waarom zou ik dan in april vorig jaar onmiddellijk teksten op tafel hebben gelegd om zo snel mogelijk tot een akkoord te komen? Ten derde, we hebben de voorbije twee jaar uit de politiek geleerd dat deadlines niet helpen om tot een akkoord, laat staan een goed akkoord te komen. Mijn vierde opmerking betreft de rondzendbrief zelf. In dat verband kwam de meest eerlijke opmerking van Freya Piryns. Ze verklaarde dat ze de rondzendbrief, als die er komt, alleszins zal bekritiseren. Wie zich vandaag verschuilt achter het feit dat de brief te lang uitblijft, doet dat omdat hij fundamenteel niet akkoord met de inhoud ervan en omdat er een fundamentele discussie is over de graad van soepelheid die in dit dossier moet worden gehanteerd.
 
voor de teksten van de volledige discussie, klik hier (plenaire vergadering van 19 maart, namiddag)