Hij zei het niet voor het eerst: in de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2006 verzekerde de Antwerpse burgemeester Patrick Janssens ons al dat het 70-puntenprogramma van het Vlaams Belang wat hem betreft grotendeels was uitgevoerd. Vorige week, in een interview met deze krant naar aanleiding van de opstootjes in Antwerpen-Noord tussen drugsdealers en (veelal allochtone) wijkbewoners en winkeliers, viel hij in herhaling: ‘Alles wat Filip Dewinter toen voorstelde, hebben we gedaan, tenzij het alleen op federaal of Europees niveau beslist kon worden.’ We kunnen dus een belangrijke conclusie trekken uit de opstoten van de voorbije week: de oplossingen die Filip Dewinter in 2006 voorstelde, volstaan niet.

Communicerende vaten

Geen enkele partij, ook Groen! niet, betwist dat drugsdealers hard moeten worden aangepakt. Criminaliteit, of die nu groot of klein is,  en asociaal gedrag mogen niet worden getolereerd. Maar iedere criminoloog en socioloog weet dat repressie alleen niet volstaat. Repressie is een noodzakelijke, maar niet voldoende voorwaarde. Je hoeft geen criminoloog te zijn om de wet van de communicerende vaten te kennen: veeg het De Coninckplein schoon en de problemen duiken een paar kilometer verder, in andere achterstandsbuurten, weer op.

Een brug te ver

Van een stadsbestuur mag je verwachten dat het niet alleen met zijn spierballen rolt, maar ook langetermijnoplossingen uitwerkt. Dat het met haalbare oplossingen komt in plaats van voor te stellen om mensen zonder papieren die op het dealen van drugs worden betrapt, in gesloten centra op te sluiten om van daaruit naar hun land van herkomst te repatriëren. Zoiets kan trouwens, zoals ook burgemeester Janssens wel weet, ‘alleen op federaal of Europees niveau worden beslist.’

Minister van Justitie Stefaan De Clerck noemde het voorstel van de Antwerpse burgervader dan ook terecht ‘onrealistisch, een brug te ver en een beetje gevaarlijk zelfs’. Mensen zonder papieren zijn geen heiligen (het zijn eigenlijk net mensen), maar vaak makkelijke slachtoffers, loopjongens voor mensensmokkelaars en drugsbarons. Die laatste groep tref je op deze manier niet.

Sociaal Marshallplan

De problemen van elke grote stad: alcoholisme, een stijgend aantal drugsverslaafden, daklozen, bedelaars en psychiatrische patiënten, los je niet op met alleen maar een flinks beleid. De Antwerpse burgervader kan zich ook niet gewoon verstoppen achter Europa en de federale overheid. Wat Antwerpen moet doen, in samenspraak met alle andere overheden, is een soort sociaal Marshallplan ontwikkelen, niet alleen voor de Seefhoek, maar ook bijvoorbeeld voor het Kiel en voor Deurne-Noord. Dit is trouwens geen verhaal dat zich beperkt tot Antwerpen. Dezelfde scenario’s spelen zich ook af in Brussel en in de 19de eeuwse gordel van Gent, pakweg de Brugse Poort.

Waar onze steden nood aan hebben is betaalbare huisvesting en, welja, een harde aanpak van huisjesmelkers. Groen! maakte de optelsom in Gent en kwam tot de conclusie dat er op tien jaar tijd niet 1 sociale woning bijgekomen is. Integendeel, de teller staat op -1.

Onze steden en haar inwoners snakken ook naar leefbare buurten, en dat veronderstelt meer dan de aanleg van het onvolprezen Park Spoor-Noord. Er moet ook iets gebeuren aan het groeiend scholentekort. Er is bovendien nood aan meer kindercrèches zodat alle peuters al voor de schoolleeftijd op zijn minst een mondje Antwerps of Gents spreken. In Antwerpen moeten eindelijk de wachtlijsten voor de lessen Nederlands weggewerkt worden zodat nieuwkomers de taal kunnen leren en dus meer kans maken op een baan. Ook het Vlaamse welzijnsbeleid met lange wachtlijsten in de bijzondere jeugdzorg en de algemene afbouw van de eerstelijnshulpverlening zorgt voor brokken eerst en vooral in de meest kwetsbare buurten.

Al deze maatregelen moeten tegelijk gebeuren met een versnelde afhandeling van regularisatieprocedures, zodat men niet langer duizenden mensen marginaliseert in afwachting van een beslissing van de Dienst voor Vreemdelingenzaken.

Seefhoek vooruit

‘Voor wat hoort wat’ stelt Patrick Janssens in zijn jongste boek. Een waarheid als een koe: geen rechten zonder plichten. Maar die plichten gelden natuurlijk ook voor het stadsbestuur. Voor wie hoort wat? Deze keer ging het niet om blank tegen gekleurd. De terechte woede van alle wijkbewoners in Antwerpen-Noord legde andermaal de achilleshiel van het beleid bloot: een gebrek aan visie op en daadkracht voor een modern, stedelijk leefbaarheidsbeleid.

In het allereerste album van Suske en Wiske: Het Eiland Amoras uit 1945, trekt Suske als nazaat van het Antwerpse spook Sus Antigoon, op het eiland Amoras ten strijde met de kreet: ‘Seefhoek vooruit!’ We zijn nu meer dan 65 jaar later. Laten we daar eindelijk werk van maken.

Freya Piryns - Senator en fractieleidster Antwerpse gemeenteraad Groen!