Open Brief: verliezen drugsgebruikers hun recht op gezondheid?
Nu zaterdag 24 oktober strijken in Gent 35.000 binnenlandse en buitenlandse technoliefhebbers neer voor I Love Techno. De berichtgeving en journaalbeelden zullen zoals altijd veel aan de verbeelding overlaten. Een aantal onderbelichte kleurrijke jongeren die uit de bol gaan, een interview met Tiga of Laurent Garnier, enkele recensies en de obligate krantenartikels over de hoeders van de wet en de paar kruimels drugs die ze in beslag genomen hebben. En niet te vergeten, driewerf hoera, de zeven gekliste dealers. Tot zo ver het goede nieuws.
En de jongeren? Sommigen zullen niks gebruiken. Anderen zullen alcohol gebruiken, of aangeboden drugs, of beide. De organisatoren van I Love Techno worden terecht gelauwerd voor hun preventie- en hulpverleningsinspanningen, maar er zullen altijd jongeren zijn die legale en illegale drugs gebruiken. Uiteraard niet alleen op I Love Techno of op gelijkaardige festivals Tomorrowland of Laundry Day. Ook in jeugdhuis De Dolle Koe, het Galabal van de rechten, megadancing de Tempel of provinciaal danshuis Domino. Het drugsgebruik blijft ondanks de fysieke, psychologische en sociale risico's een maatschappelijke realiteit.
Dodelijk versnijdingsmiddel
Uit tientallen verschillende onderzoekscijfers, blijkt ook dat de kwaliteit van partydrugs sterk wisselt. De onvermijdelijke versnijdingsproducten voor cocaïne variëren van het relatief onschuldige paracetamol, tot ontwormingsmiddel, tot het nierverwoestende fenacitine, heroïne of het dodelijke atropine. De populaire, overgeproduceerde en spotgoedkope pillen die verkocht worden als ecstasy bevatten steeds vaker andere chemicaliën, met bijwerkingen als zware misselijkheid, angstaanvallen en hallucinaties. Deze synthetische drugs vormen een nieuwe gezondheidsbedreiging: gebruikers ervaren effecten waar ze zich compleet niet aan verwachten en zelfs professionals weten weinig over de korte- en langetermijnrisico's. Bovendien blijkt uit het geringe onderzoek van het Wetenschappelijk Instituut voor de Volksgezondheid (WIV) dat de ene pil soms bijna twintig maal meer actieve stoffen bevat dan een andere. Russische roulette voor beginners. Bovendien blijft het gebruik van sommige partydrugs substantieel hoog (20procent van de uitgaande jeugd gebruikt regelmatig ecstasy) of het stijgt significant (het jongerengebruik van cocaïne steeg tot maar liefst 17procent).
Koudwatervrees
Toch blijft de houding van de overheid gekenmerkt door koudwatervrees, geïnspireerd door morele aversie. Het Belgische drugsbeleid blijft voornamelijk repressief: in beslag nemen, vervolgen van dealers en bezitters. Dweilen met de kraan open. Dit staat haaks op de verdomde plicht van een overheid om de volksgezondheid te beschermen. 'Het is verkeerd' roepen heeft nog nooit één van de 300 gebruikers die jaarlijks op spoed terechtkomen geholpen. Zouden al die moraalridders niet blij zijn mocht hun kind gewaarschuwd worden als er een écht riskante samenstelling op de markt komt? Wat doet men om de (jonge) gebruikers te helpen die ondanks herhaalde ontrading toch beslissen te gebruiken? Verliezen zij hun recht op gezondheid? Wie heeft nog nooit te snel gereden? Daarom wordt je veiligheidsgordel toch niet afgenomen op de koop toe? Ontrading, ontmantelen van aanvoerlijnen en het aanpakken van dealers moeten samengaan met een actieve bezorgdheid van de overheid om de gezondheidsrisico's te beperken.
In Nederland, met een sterk gelijkaardige drugsmarkt, kunnen gebruikers al jaren ernstige gezondheidsrisico's vermijden dankzij het drugs info and monitoring system, goed voor 6.200 pillentests in 2008. In begin oktober 2009 werden er al 9.000 stalen geanalyseerd, binnengebracht door verontruste gebruikers, na een golf van vergiftigde pillen. Testen is een eerste filter voor de acute toxiciteit, het levert de preventie bruikbare informatie op en het brengt gebruikers in contact met preventie en hulpverlening. Het kan heel wat gebruikers aanzetten tot nadenken, en zal het gebruik zeker niet doen toenemen.
Minister Onkelinx noemt het al jaren zinvol om illegale drugs te testen om de volksgezondheid te beschermen, maar er gebeurt niets substantieels. De 629 stalen die de Minister van Volksgezondheid Laurette Onkelinx in 2008 liet analyseren zijn een druppel op de hete plaat. Bovendien zijn de stalen allesbehalve representatief. De meeste zijn namelijk afkomstig uit grote politievangsten. Het nog weinig versneden spul van de grotere vissen. De bron. Wat er precies op straat circuleert, in de levenssfeer van de uitgaande jeugd is volledig onbekend. Wat niet weet, niet deert? Neuro-intoxicatie, oververhitting, nierblokkages, angstaanvallen, misselijkheid, hallucinaties, hulpverleners uit de eerste lijn kunnen wel wat verhalen vertellen. Morele krampachtigheid staat hier een progressief en aangepast gezondheidsbeleid in de weg.
Paul Wille (senator Open VLD), Herman Schueremans (organisator van I Love Techno, Vlaams parlementslid Open VLD), Jean-Jacques De Gucht (Gemeenschapssenator Open VLD), Geert Lambert (onafhankelijk senator), Hendrik Willemyns (muziekgroep Arsenal), Freya Piryns (senator Groen!), Bruno Vandegehuchte (Open VLD), Koen Raes (ethicus UGent), Tom Decorte (criminoloog UGent), Cedric Van Branteghem (topatleet), Margriet Hermans (artiest), Walter Grootaers (zanger en presentator), Sergio (entertainer en zanger), Catherine Van Huyck (Modus Vivendi drugspreventie), Philippe De Backer (Jong VLD), Jacques Brotchi (Waals parlementslid MR en neurochirurg), Serge Zombek (psychiater), Pierre Schoemann en Jerry Werenne (Projet Lama), Dominique David (preventiewerker), Ludovic Henrard (Fédération des institutions pour toxicomanes de Bruxelles)