Bouwen doe je voor de toekomst. Daarom kiezen de Groenen voor duurzaam bouwen, met het oog op energie, kwaliteit, sociale samenhang en betrokkenheid van bewoners. Echt duurzaam bouwen kan best in het kader van een hele wijk. Groen! heeft in Vlaanderen de ambitie om bij de bouw van alle nieuwe verkavelingen telkens de vraag te stellen of men bouwt voor de toekomst. Daarbij schuiven we het model van “sociale ecowijken” naar voren, als richtsnoer. Er zijn al voorbeelden in het buitenland zoals de Vauban-wijk in Freiburg of EVA Lanxmeer in het Nederlandse Culemborg. En er wordt gewerkt aan de eerste ecowijken in eigen land. Zo bijv. het project Tweewaters in Leuven, de Gasmetersite in Gent, de wijk Papenhof in Mechelen en het project “Ieper Oostsector”. Door de realisatie van dergelijke pilootprojecten kan een nieuwe ambitie vooropgesteld worden voor alle bouwprojecten en verkavelaars in Vlaanderen.

Groen! vindt dat de Vlaamse regering een impulsprogramma sociale ecowijken moet lanceren met geld van het Stedenfonds én van het Klimaatfonds. Met aandacht voor het ecologische (energiebesparing – groenbeheer – waterhuishouding – afval), maar ook voor aspecten van het samenleven (voldoende sociale woningen – sociale netwerken – meer gedeelde ruimte en voorzieningen - meer-generatie-wonen, mantelzorg). Per provincie zouden één of meer pilootprojecten kunnen gestart worden. Met de bedoeling dat deze projecten zowel op ecologisch als sociaal vlak een voorbeeldrol kunnen gaan vervullen. Sociale ecowijken als proeftuinen… Op termijn kunnen duurzaamheidsnormen opgelegd worden aan alle nieuwbouwwijken.

Maak van Nieuw Zurenborg een sociale ecowijk

In Antwerpen is nog geen project rond een duurzame wijk gepland. Groen! Antwerpen vraagt het stadsbestuur om bij de uitwerking van de plannen voor de site Nieuw Zurenborg, te kiezen voor de realisatie van een sociale ecowijk en maximaal te kiezen voor duurzame oplossingen. Het gaat om een klassiek ontwerp: veel woningen worden ingeplant in straten die een exacte copie zullen worden van het bestaande Zurenborg.

Grioen! Vraagt de stad om van dit ontwerp een echt duurzaam ontwerp te maken. Op vlak van energievoorziening, energiestandaard voor de woningen, waterbeheer, afval, groen en natuurbeheer, kunnen meer uitgesproken keuzes gemaakt worden. Daartoe kan ook het voorliggend planologisch ontwerp best bijgestuurd worden. Groen! heeft daarom een schets laten opmaken om duidelijk te maken dat een alternatieve meer geïntegreerde (sociale én ecologische) ontwikkeling van de wijk mogelijk is. Daarbij kiezen we voor een centrale groene ruimte voor het hele stadsdeel Zurenborg, direct aansluitend op de Draakplaats, in plaats van naast de singel. We kiezen voor meer groene ruimte (minstens 6 ha) en iets minder woningen (bv. 400). Daarmee gaan we in op de terechte opmerkingen van SOS Zurenborg en het uitgangspunt, ook van de stad, dat in deze buurt dringend meer groen nodig is. Anderzijds houden we vast aan een echte stadswijk met voldoende bewoningsdichtheid en voldoende aanbod aan sociaal wonen. We willen er ook geen villawuijk van maken.. In het alternatief ontwerp wordt gekozen voor meer semi-publieke of gedeelde ruimte en minder (grote) private tuinen en voor een echt autovrij binnengebied met brede groene wandel- en fietslanen met bomenrijen die ook dienst doen als speel- en ontmoetingsruimte.

In de nieuwe wijk wordt gekozen voor minstens één vierde passiefwoningen en voor de rest lage energiewoningen. Ook kantoren, het nieuwe schoolgebouw en het gemeenschapscentrum worden gebouwd volgens het passiefhuis-concept. Alle daken worden pal naar het zuiden gelicht om maximaal gebruik te maken van zonlicht voor photovoltaïsche zonnepanelen of zonnecollectoren. Warmte kan decentraal opgewekt worden met een kleine buurtinstallatie op biomassa (bv. houtpellets).

Het hemelwater wordt gescheiden en herbruikt. Er worden mogelijkheden voorzien voor de infiltratie van regenwater en opslag in een waterbekken/waterpartij in het groengebied. Waar mogelijk wordt gewerkt met groendaken die ook meer water vast houden.

De site is nu nog gedeeltelijk vervuild. Er wordt gekozen voor een grondige sanering in plaats van een afdekken van de risico’s door het aanbrengen van een nieuwe leeflaag. Daartoe kan beroep gedaan worden op de middelen die OVAM voorziet voor het saneren van oude gassites (zoals in Gent en in Lier).

Op die manier kan Nieuw Zurenborg een echt duurzame wijk worden en een model voor sociaal en ecologisch bouwen in Antwerpen en in Vlaanderen.

Klik hier voor een volledig dossier met concrete voorstellen van sociale ecowijken voor heel Vlaanderen.